Alanında Türkiye’nin en büyüğü unvanına sahip Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Faz-1 Klinik Araştırma Merkezi, milletlerarası firmalarla yürüttüğü ortak çalışmaların yanı sıra hastalar için yeni tedavilerin geliştirilmesinde değerli bir üs vazifesini üstleniyor.
Ankara Bilkent Şehir Hastanesi bünyesinde Nisan 2021’de kurulan Faz-1 Klinik Araştırma Merkezi, kapılarını AA grubuna açtı.
Uluslararası büyük firmalarla “mükemmeliyet merkezi” mukaveleleri imzalayarak ortak çalışmalara başlayan merkezde şu an onkoloji, hematoloji üzere farklı alanlarda Faz-1 kademesine gelmiş ilaç, tedavi ve aşılarla ilgili araştırmalar yürütülüyor.
Türkiye’nin yerli ilaç ve tedavi çalışmaları açısından da ehemmiyet taşıyan merkezde, her biri 2’şer kişilik 12 istekli odası, acil müdahale odası, araştırma eseri odası, eksi 20, eksi 80 derece üzere farklı ısı ortamlarında numunelerin saklandığı odalara kadar birçok imkan bulunuyor.
Merkezde, ayrıyeten tuvalet-banyo haricindeki tüm alanlar 7/24 kamera sistemiyle izlenip kaydediliyor. Klinik araştırma çalışmalarının takibi için depolanan imajlar, hastanenin sisteminden farklı bir biçimde saklanıyor. Her odasına yalnızca o alanda yetkili şahısların kart okutarak girebildiği merkezde, klinik çalışmalara ziyan gelmemesi için sıkı güvenlik tedbirleri uygulanıyor.
İlaçların deney evresinden çıkarak insanlardaki tesirinin incelendiği Faz-1 çalışmalarının yürütüldüğü merkezde, araştırma çalışmalarına katılan gönüllülerin kimlik bilgileri büsbütün gizleniyor, anonimleştiriliyor ve kimseyle paylaşılmıyor.
Araştırma için merkeze alınan gönüllüler ve hastalar, merkezin girişinde kıyafetlerini değiştirerek içeri giriş yapıyor. Gönüllülerin pijamalarından diş fırçalarına kadar tüm ihtiyaçları de merkez tarafından sağlanıyor.
“24 kişinin tıpkı anda bir çalışmaya katılabileceği tek merkeziz”
Bilkent Şehir Hastanesi Koordinatör Başhekim Yardımcısı ve Klinik Araştırma Merkezi Müdür Yardımcısı Doç. Dr. Burak Civelek, merkezin Kovid-19 salgınıyla çaba edildiği devirde birinci olarak yerli ve ulusal aşı atağıyla kurulduğunu anımsattı.
Şu an aşının yanı sıra ilaç araştırmalarına katkıda bulunmak hedefiyle farklı çalışmalar yürüttüklerini belirten Civelek, “Türkiye’nin en büyük faz-1 klinik araştırma merkeziyiz. 24 yatak kapasitemiz var. Bu, 24 kişinin tıpkı anda bir çalışmaya dahil olabileceği, merkeze yatıp yeni tedavi ve ilacı alabileceği demek. Bu kapasitede öteki bir merkez, şu anda yok. Genç bir merkeziz ancak bunu verdiği dinamizme de sahibiz.” diye konuştu.
“Dünyada yeni aşı, ilaç çalışmalarında öncü bir merkez olmayı hedefliyoruz”
Civelek, merkez çalışanlarının, Bilkent Şehir Hastanesinin 17 bin işçisi içinden klinik araştırmalar alanındaki en ehil isimleri ortasından seçildiğini söyledi.
Doç. Dr. Civelek, “Biz dünyada yeni geliştirilen aşı, ilaç çalışmalarında öncü bir merkez olmayı hedefliyoruz. Merkezimiz ve bu alandaki öbür merkezlerin en büyük ehemmiyeti, tedavisi bilinmeyen hastalıklara yönelik yeni tedavilerin geliştirilmesine imkan sağlaması.” sözünü kullandı.
“İnsanlara en yeni tedavilere ulaşma imkanını sunuyor”
Merkezde yürütülen araştırmalarda, deney evresini geçmiş bir ilacın beşerler üzerindeki aktifliğinin incelendiğini vurgulayan Civelek, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“İnsanlara dünyada yeni uygulanmaya başlamış en yeni, çağdaş tedavilere erkenden ulaşma ve bu ilaçların geliştirilmesine katkıda bulunma imkanını sunuyor. Merkezlerin en büyük yararı, yeni ilaçların önünü açmak, etkinliklerini, güvenliliklerini değerlendirebilmek.
Yürüttüğümüz faz-1 çalışmalarına yalnızca hastalar değil sağlıklı gönüllüler de katılabiliyor. Bu çalışmalar katiyetle birer ‘denek, kobay’ çalışması üzere algılanmamalı. Bireylere tabiplerine başvurup merkezler ve devam eden faz-1 çalışmalarıyla ilgili bilgi almalarını ve yönlendirilmeleri durumunda bu çalışmalardan kaçınmamalarını önerebilirim.”
“Uluslararası firmalar bizimle görüşme içerisinde”
Civelek, şu an merkezde sürdürülen şimdiki araştırmalara ait de “Merkezimizde faz-1 etabında üç çalışma devam ediyor, ayrıyeten yeni başlayacak çalışmalarımız var. Memleketler arası çok büyük firmalarla iki başka ‘mükemmeliyet merkezi’ mukavelesi imzaladık. Birkaç milletlerarası firma da şu an bizimle görüşme içerisinde, tıpkı halde mukavele imzalayarak klinik çalışmalara öncülük etmemizi istiyor.” diye konuştu.
Akciğer kanseri hastaları için umut veren araştırma
Doç. Dr. Burak Civelek, şu an merkezde onkoloji yüklü olmakla birlikte hematoloji, biyobenzerlik ve biyoeşdeğerlik çalışmalarının sürdüğünü bildirerek, “Örneğin, mRNA teknolojisiyle elde edilen ilaçların akciğer kanseri gelişmiş hastalardaki tedavisi üzerine bir araştırmamız devam ediyor. Ayrıyeten yerli ve ulusal aşı vizyonu kapsamında adenoviral vektör tabanlı aşının da faz-1 çalışması tamamlandı. İlgili makamlara sonuçlarını bildirdik.” bilgisini paylaştı.

