Millet İttifakı’nın Cumhurbaşkanı adayı ve CHP Genel Lideri Kemal Kılıçdaroğlu, zelzele bölgesinde geceyi geçireceği çadırdan, Fox TV’de yayınlanan Orta Sayfa programının canlı yayınına katıldı. Kılıçdaroğlu, “Bu kadar halktan kopuk bir idare olabilir mi? Her şeyi rant, her şeyi bina, her şeyi inşaat değil. Şayet bir şeyde her şey arıyorsanız, o her şey insan için olmak zorundadır. Canlılar için olmak zorundadır. Bir kenti yaşayanları terk ederse siz kenti yokluğa mahküm ediyorsunuz… Fabrikaların çalışması lazım. Esnafa dükkan yapmak nedir? Bize yer göstersinler, 100 150 dükkanı bir ayda teslim ederiz onlara. Baktım Kahramanmaraş‘ta beşerler sokağa tezgah açmışlar. Çok kolay tahlilleri bile akıl edemeyen bir yapı ile karşı karşıyayız” dedi.
Millet İttifakı’nın Cumhurbaşkanı adayı ve CHP Genel Lideri Kemal Kılıçdaroğlu, bugün zelzele bölgesi ziyaretleri kapsamında bu gece Kahramanmaraş‘ın Nurhak ilçesinde geceyi geçireceği çadırdan FOX TV’de Orta Sayfa programına katıldı, Doğan Şentürk’ün sorularını yanıtladı.
Şentürk’ün Cumhurbaşkanlığı adaylığı sürecine ait sorusuna Kılıçdaroğlu şu karşılığı verdi:
“CUMHURBAŞKANI ADAYININ BELİRLENMESİ GEREKİYORDU, O BAHİSTE DA NE KADAR TARTIŞMA OLSA DA BU TARTIŞMALARI DA SİYASET KÜLTÜRÜ AÇISINDAN OLAĞAN KARŞILIYORUM”
“Altı önderin çıktığı seyahat sıradan bir seyahat değildi. Türkiye’nin geleceği açısından her birimizi sorumluluk yüklenmesi gerekiyordu. Bizi bir ortaya getiren temel ögede demokrasiydi. Sahiden demokrasi kültürünü hem pekiştirmek hem yaygınlaştırmak hem içselleştirmek açısından altı başkan bir ortaya geldik. Yaklaşık bir yılı aşkın müddet çalıştık. Anayasa değişikliklerini çalıştık, ortak mutabakat metnini çalıştık. Yalnızca altı başkan çalışmadı, altı önderin altında partilerin uzman takımları vardı, onlar makul aralıklarda çabucak hemen toplanıyorlardı; metin hazırlıyorlardı. Metinler, genel lidere sunuluyordu. Daha sonra bunlar bizim Millet İttifakı’nın oluşturan parti başkanlarının olduğu masada kabul edildikten sonra da kamuoyu ile paylaşıyorduk. Münasebetiyle uzun bir süreç, son süreçte elbette ki Cumhurbaşkanı adayının belirlenmesi gerekiyordu, o hususta da her ne kadar tartışma olsa da bu tartışmaları da siyaset kültürü açısından olağan karşılıyorum. Fakat asıl olan sonuç elde etmektir. Son olarak bir ortaya geldik, yeniden uzun ve nitelikli bir tartışma oldu. Sonuçta Cumhurbaşkanlığı adaylığı konusunda görüş birliği sağlandı. Bir metin hazırlandı, yol haritası hazırlandı ve biz bunu kamuoyu ile paylaştık. Yol haritasını metnini kamuoyu ile paylaşırken birebir vakitte Cumhurbaşkanı olarak da benim ismim geçti. Saadet Partisi’nin Genel Başkanlığı’nda mesken sahibi Saadet Partisi’nin Genel Lideri Temel Karamollaoğlu benim adaylığımı açıkladı. Daha sonra orada kısa bir konuşma yaparak hislerimi tabir ettim.
“GENEL MERKEZE GİTTİĞİMDE GENEL MERKEZ ÇALIŞANLARI BAŞTA OLMAK ÜZERE HEPSİNDE BÜYÜK BİR HEYECAN VARDI”
Türkiye’nin geleceği açısından da aldığımız kararın çok değerli olduğuna inanan birisiyim. Zira, karamsar bir tablo vardı ve bu karamsar tablonun yarattığı pek çok sorun vardı. Bu bürokrasiye, iş dünyasına yansıyordu. Dış siyasete yansıyordu. Sonuçta Türkiye demokrasi, inan hakları konusunda kıymetli adımlar atmış bir ülke olma durumundaydı. Cumhuriyet kurulurken tüm mazlum milletlere örnek olan bir Cumhuriyet’ti, demokrasi konusunda da Türkiye’nin bu türlü bir fonksiyon yüklenmesi gerektiği kanısındaydık. Sonra genel merkeze gittiğimde kalabalık bir küme partililerimiz, vatandaşlarımız bekliyordu. Orada iki arkadaşımla bir arada, inşallah onlarda Cumhurbaşkanı Yardımcısı olacaklar. Sayın Ekrem İmamoğlu ve Sayın Mansur Yavaş ile birlikte vatandaşların huzuruna çıktık. Orada kısa bir konuşma yaptım. Hasebiyle böylelikle olayı en azından kamuoyu önündeki konumumuzu sonlandırdık. Ayrıldım, meskene gittim… Eşim de oradaydı. Genel merkeze gittiğimde genel merkez çalışanları başta olmak üzere hepsinde büyük bir heyecan vardı. Ben heyecanını çok rahat dışarı yansıtan birisi değilim, imal bu türlü. Daha sakin, olayları daha sağ duyulu karşılayan birisiyim. Çok kıymetli bir vazife üstlendiğimin farkındayım. Değerli vazife lakin bu kıymetli misyonun çok sıkıntı olduğunun farkındayım. Münasebetiyle çok sıkıntı bir misyon üstlendik, yalnızca ben değil; Cumhurbaşkanı Yardımcısı olacak arkadaşlar da tıpkı sıkıntı misyonu üstlendiler esasen.
“TÜM TERCİHLERİMİZİ HALKTAN YANA, ÜLKEDEN YANA, VATANDAŞTAN YANA YAPARSAK AŞAMAYACAĞIMIZ HİÇBİR SORUN YOK”
Ben şuna inanıyorum kararlılıkla, azimle ve sahiden tüm tercihlerimizi halktan yana, ülkeden yana, vatandaştan yana yaparsak aşamayacağımız hiçbir sorun yok. Türkiye, pek çok sorunu aşan bir ülkedir. Münasebetiyle bir ortaya geldiğimizde önceliğimiz ve maksadımız hoş ülkemiz olduktan sonra, vatandaşımızın refahı olduktan sonra anlaşamayacağımız hiçbir bahis olacağını sanmıyorum. Bütün sıkıntıları aşabiliriz. Elbette ki sıkıntıların bir kısmı kısa vadelidir, bir kısmı uzun vadelidir. Uzun vadeli problemler konusunda da ehil, liyakatli takımlara muhtaçlığımız var. Bunların büyük bir kısmı şu anda kamuda, o ehil takımlara yetki verdiğiniz vakit pek çok sorunu çözen, hesabını yapan ve sonra siyaset kurumunun önüne koyan kurumlar, beşerler olacaktır.
“EVDE SİYASET KONUŞMUYORUZ”
Eve gelince doğrusunu isterseniz meskende çok fazla siyaset konuşan birisi değilim, hatta o yüzden eşim vakit zaman ‘bugün ne yaptınız’ diye sorarken, ben çalışma odama geçer, bilgisayarımı açarım. Orada çalışmaya başlarım. Hasebiyle meskende siyaset konuşmuyoruz, konuşmuyorum. Oğlum, kızlarım kutladılar başarılı olursunuz diye. Ben de, ‘sadece bizim için değil, ailemiz için değil; Türkiye iyi olsun’ dedim.”
“BELEDİYE LİDERİMİZİN İŞ GÜDÜMÜNDE PROBLEMLERİNE EĞİLİYOR, MESELELERE TAHLİLLER ÜRETİLİYOR”
Şentürk, Kılıçdaroğlu’na sarsıntı bölgesinde ziyaretleri kapsamında bu geceyi Nurhak’ta çadırda neden geçirmek istediğini sordu. Kılıçdaroğlu, şu cevabı verdi:
“Deprem bölgesini hiç unutmadım. Hiç aklımdan da çıkmadı. Sarsıntı bölgesinde bütün belediye liderlerimiz çalışıyorlar. Her bir zelzele bölgesi, her bir büyükşehir belediye liderimizin iş güdümünde meselelerine eğiliyor, sıkıntılara tahliller üretiliyor. Münasebetiyle, Ankara’da bulunduğum mühlet içinde de belediye lideri arkadaşlarımız kendilerinin sorumlu oldukları vilayetlere, ilçelere gidiyor, hizmet götürüyorlardı. Ben daha evvel sarsıntının ikinci günü yeniden gelmiştim, Hatay’a üçüncü kere gitmiştim. Buraya ikinci defa geliyorum, hasebiyle sarsıntı konusunda burada kalma kararı yarın Kahramanmaraş‘ta değişiklik yerlere gideceğiz. Bilhassa büyük kayıpların yaşandığı ilçelere ve Kahramanmaraş merkezine. Bu seyahatte maksadım şuydu: depremzedeleri görüyoruz, çadırlara gittik; çocuklara hayran olmamak mümkün değil, geldiler sarıldılar; kucaklaştık. Onların gülümsemeleri bizi de gülümsetiyor. Kimilerini kucağıma aldım, kimilerini kucağıma almak istedim annelerinden ayrılmadılar. Onların çadırlarına gittim, çadırlarında eğleniyorlar. Başlarında öğretmenleri var.
“BU ÇADIRLARDA EĞİTİM GÖREN ÇOCUKLARIMIZA DAYANAK VERECEK BİR PSİKOLOG GÖREVLENDİRİLSE ÇOK DAHA DÜZGÜN OLACAK”
Şunu söz etmek isterim, her çadırda bir psikoloğun olması gerektiğine inanan birisiyim. Keşke Ulusal Eğitim Bakanlığı bu türlü bir vazife üstlense ve bu çadırlarda eğitim gören çocuklarımıza en azından ruhsal dayanak verecek bir psikolog görevlendirilse çok daha düzgün olacak. Aileler için de bu yapılabilir. Lakin nedense bu bahiste sağırlar. Malatya merkezde iş dünyası ile görüştüm. Bu seyahatimin özünü depremzedelerin çadırlarına girdim, çaylarını içtim. Oturduk sohbet ettik, kaygılarını anlattılar. Hala daha külfetler var, o ıstırapları anlattılar.
“BU SEYAHATİMİN ÖZÜNÜ, İŞ DÜNYASI OLUŞTURUYOR”
Onlara Türkiye’nin büyük bir ülke olduğunu, bütün bu sıkıntıları aşma kapasitesine sahip olduğunu, vakit zaman aksaklıklar var ancak az bir mühlet kaldığını, inşallah kısa müddetten sonra değişimle birlikte pek çok şeyin değişeceğine onların yaşayabileceklerine, anlayabileceklerine söz ettim. Bu seyahatimin özünü, iş dünyası oluşturuyor. Artık, daima depremzedeler çadırlara yerleştirdiler, çadır problemi var; konteynıra gereksinimi var. Çok sayıda konteynır talebi geliyor.
“DEPREM MÜNASEBETİYLE MALATYA’YI TERK EDEN BİREYLER MALATYA’YA DÖNSÜN İSTİYORSAK ONLARA BİRTAKIM MÜSPET AYRICALIKLAR SAĞLAMAK GEREKİYOR”
İş dünyasının beklentileri nedir, siyaset kurumundan beklentileri nedir… İş dünyası ile bir ortaya geldim, çiftçiler ile bir ortaya geldim, esnaf ile endüstriciler ile bir ortaya geldim. Direkt onları dinledim, ne yapalım, ne bekliyorsunuz diye sordum. Malatya’da şunu söylediler, çok sayıda vatandaşımız, belirli bir entelektüel seviyeye sahip olanlar da dahil olmak üzere kenti büyük ölçüde terk ettiklerini, fabrikaların büyük ölçüde çalışabilir durumda olduğunu lakin usta başı, mühendis üzere pek çok nitelikli çalışanın Malatya’yı terk etmesi nedeni ile eleman derdi çektiklerini tabir ettiler. Bu elemanların tekrar Malatya’ya gelmesi için bir şeylerin olması gerektiğini, kimi müspet kararların alınması gerektiğini söylediler. Kendi niyetimi söyledim. Şayet, Malatya’da fabrikada çalışan fakat sarsıntı hasebiyle Malatya’yı terk eden bireyler Malatya’ya dönsün istiyorsak onlara birtakım olumlu ayrıcalıklar sağlamak gerekiyor. Örneğin, gelir vergisi muhakkak bir müddet alınmayabilir, toplumsal güvenlik üniteleri belli bir mühlet kamu tarafından yaratılabilir. Böylelikle Ankara’da, İstanbul’da, Mersin’de gidip oralarda iş arayan bireyler Malatya’da çok daha yüksek bir fiyat ile çalışma olanağı bulacaklar.
“ET VE SÜT KURUMU ŞU ANDA BUGÜNKÜ ORTAMDA ÇİFTÇİNİN SÜTÜNÜ ALAMIYORSA, NE VAKİT ALACAK?”
Çiftçilerin problemleri var, bir hayvan üreticisi şunları söyledi, ‘Süt üretiyoruz ancak süt alacak kimse yok; elimizde kaldı’ diye. Et ve Süt Kurumu var, toplumsal bir devletiz, Et ve Süt Kurumu şu anda bugünkü ortamda çiftçinin sütünü alamıyorsa, ne vakit alacak? Üstelik yüksek bir bedelle almalı. Zira, yem bulamıyorlar. Yem fiyatları da çok fazla. En azından biraz yüksek bedel ödenirse yem de alacak hayvanlarına. Et ve Süt Kurumu’nun harekete geçmesini istedim. Esnaf, kısa mühlet içerisinde en azından çalışabileceği yerler istiyor. Kendilerine şunu söyledim, 100-150 dükkanlık bir yer ayarlayabilirlerse, belediye liderlerim bunu yapabilirler diye söyledim. Burada, Ankara Büyükşehir Belediye Liderimiz Mansur Yavaş ile birlikteyiz. Kahramanmaraş’tan sorumlu olan belediye liderimiz. Birebir vakitte öteki belediye liderlerimiz da var burada. Onlarda kendilerine düşen misyonu yerine getirmeye çalışıyorlar. Nitelikli elemanın Malatya’ya dönmesi onların en büyük dilekleri. Yarın Kahramanmaraş’ta sanayicilerle, esnaf odası, ziraat odası onlarla bir ortaya geleceğiz. Onlarla da konuşacağız. Var olan problemleri çözmeye çalışacağız.
“ŞU ANDA AĞIR BİR HALDE KONTEYNIR GEREKSİNİMİ VAR”
Karamsar bir atmosfer var hala ancak muhtaçlıklar her kademede biraz daha değişiyor. Şu anda ağır bir halde konteyner gereksinimi var, zira çadırlar burayı görüyorsunuz. Ben de bu akşam bu çadırda kalacağım. Daha evvel birinci geldiğimde Hatay’da Arsuz’da kalmıştım. O akşam da soğuk bir atmosfer vardı. Burası da soğuk. İnsanların insani şartta geceleri geçirmesi hepimizin ortak dileği.”
“YÖNETİMİNİN ŞEFFAF OLMASI LAZIM”
Şentürk’ün ihale ve pazarlık ile konteynırların yapılmasına ait sorusuna ise Kılıçdaroğlu şu yanıtı verdi:
“Ben AKP’nin devlet idaresinde şeffaflığı değil, kapalılığı temel aldığını bilen birisiyim. Zira bütün uygulamalarında bu türlü. Meğer devlet idaresinin şeffaf olması lazım, devleti yöneten takımlara ve devleti yöneten iktidar sahiplerine aylığı vatandaş veriyor. Hasebiyle her vatandaşa ödediği verginin hesabını da siyasal iktidar somut olarak vermek zorunda.
“MANSUR LİDER KAHRAMANMARAŞ TİCARET VE SANAYİ ODASI İLE OTURDU BİR PROTOKOL İMZALADI”
Türkiye bugünkü tablo ile karşı karşıyaysa şeffaf olmamasını büyük hissesi var. Malatya’da çiftçiler ile görüşürken, kayısı üreticileri de vardı. Kayısı üreticileri, ellerinde kayısı kaldığını, kayısı alacak kimse bulamadıklarını, büyük derde girdiklerini söylediler. Olağanda Toprak Mahsulleri Ofisi’nin bu kayısıları alması lazım. Sağlıklı işleyen bir devlet idaresi de bunu gerektirir. Lakin almıyorlar, niçin almıyorlar bilmiyorum.
Mansur lider, bu mevzuda değerli bir adım attı. Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası ile oturdu bir protokol imzaladı. Belediye liderlerimiz ve Mansur Lider bir ölçü kayısı alacak. Daha sonra Ankara’da belli yerler ayrılacak, ayrılan yerler münasebetiyle hiçbir kira almayacak ve orada satışlarını yapıp gelir elde edecekler.
“EĞER BİR ŞEYDE HER ŞEY ARIYORSANIZ, O HER ŞEY İNSAN İÇİN OLMAK ZORUNDADIR”
Bakın, çok kolay bir tahlilin bugüne kadar iktidar sahiplerinin aklına gelmemesine bile şaşırıyorum. Bu kadar halktan kopuk bir idare olabilir mi? Her şey rant, her şey bina, her şey inşaat değil. Şayet bir şeyde her şey arıyorsanız, o her şey insan için olmak zorundadır. Canlılar için olmak zorundadır. Çabanız bunun için olmak zorunda. Bir kenti, nitelikli elemanları terk ederse, kentin çalışanları terk ederse, o kentte yaşayanlar terk ederse siz kenti yokluğa mahküm ediyorsunuz. Bakın, bir endüstrici şunu söyledi, ‘Bir zelzele oldu hakikat ancak tedbir alınmazsa ekonomik zelzele olacak’ dedi. Bu benim değil, ‘ekonomik deprem’ lafı Malatyalı bir sanayiciye ilişkin. Toplumsal devletin harekete geçmesi lazım. Fabrikaların çalışması lazım. Esnafa dükkan yapmak nedir? Bize yer göstersinler, 100 150 dükkanı bir ayda teslim ederiz onlara. Biz büyük binalar falan değil; kuracaksanız tuvaleti olacak, tezgahı olacak bu beşerler burada çalışacaklar. Baktım Kahramanmaraş’ta beşerler sokağa tezgah açmışlar. Çok kolay tahlilleri bile akıl edemeyen bir yapı ile karşı karşıyayız. Bu türlü bir gerçeğimiz var.”
“ADAMIN MESKENİ YIKILMIŞ, DÜKKANI YIKILMIŞ SİZ FAİZİ ARTIRIYORSUNUZ; SIFIR FAİZLİ KREDİ VERECEĞİNİZ YERİNE BİR DE KALKIP BUNLARDAN PARALARI GERİ İSTİYORSUNUZ. AKIL DIŞI BİR POLİTİKA”
Kamu bankalarının sarsıntı bölgesinde faizleri 0,9’dan 1,50’ye çıkarması ve Adıyaman Valisi’nin istifa etmesine ait ise Kılıçdaroğlu şöyle kıymetlendirdi:
“Faizi yükseltmeleri tam bir facia. Siz kredi vereceksiniz, üstelik faiz almamanız gerekiyor. Krediyi almışsa aslında dükkan çökmüş vaziyette, bu parayı nasıl alacak? Hem ana parasını hem faizini silmek zorundasınız. Bunu yapmadığınız takdirde bir kenti ayağa kaldıramazsınız. O kentin iktisadını ayağa kaldıramazsınız. Akılcı bir siyaset değil, açıkça söylemek gerekirse akıl dışı bir siyaset bu yönetemediklerini gösteriyor. Ben bina yaptım, problem bitti. Sorun bina yapmakla bitmiyor, sorun temel atmakla bitmiyor. Sıkıntı insan. İnsanın yaşayabileceği bir ortam. Esnaf, satış yapabileceği bir ortam ister. Esnaf gelir elde etmezse çoluk çocuğu nasıl geçindirecek? Pek çok sorunu bir ortada ele alıp akılcı siyasetler ile çözmek lazım. Bir yandan esnaf çalışacak, bir yandan endüstrici çiftçi çalışacak, onların rahat çalışabilmeleri için üretebilmeleri için faizlerini sıfırlayın. Esasen siz isteseniz de alamazsınız. Düşünün, dükkanı çökmüş, yakınları vefat etmiş; siz bu adamın yakasına yapışıyorsunuz kredini öde bir de faizi yükseltiyorsunuz, faizini de ödeyeceksiniz. İnsaf… Beşli çeteye bunu yapmıyorsunuz ancak, gelince garibana bunları yapıyorsunuz. Bunların tamamını değiştireceğiz. Kâfi ya, adamın konutu yıkılmış, dükkanı yıkılmış siz faizi artırıyorsunuz; sıfır faizli kredi vereceğiniz yerine bir de kalkıp bunlardan paraları geri istiyorsunuz. Akıl dışı bir siyaset.
“50 BİN KİŞİNİN VEFATINDAN KİM SORUMLU?”
İstifaya gelince şöyle söyleyeyim, ben Sayın Vali’nin istifa etmesini olağan karşıladım. En azından 50 bine yakın insan öldü, hiç kimse istifa etmedi, bari ben edeyim faziletini göstermiştir. Bu fazileti ne sarayda ne de sarayın bakanlarında görmedik. 50 bin kişi hayatını kaybetti. Bir Allah’ın kulu sorumluluk almadı, bu sorumluluk bana aittir demedi. 50 bin kişinin vefatından kim sorumlu? Vicdan sahibi herkese bu soruyu sorup sözlerimi bitirmek isterim.”
