7. Ulusal Antarktika Bilim Seferi’nde sona gelindi.
Cumhurbaşkanlığı himayelerinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde, TÜBİTAK MAM Kutup Araştırmaları Enstitüsü uyumunda gerçekleşmekte olan 7. Ulusal Antarktika Bilim Seferi’ne katılan Türk grubu, yeni bilimsel datalarla Türkiye’ye dönüş yaptı.
Beyaz Kıta’nın şifrelerini çözecek bilimsel datalar topladılar
Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamaya nazaran, Türk bilim seferi heyeti, Dünya’nın kara kutusunu keşfetmek üzere çıktığı seyahatte Beyaz Kıta’nın yeni şifrelerini çözecek bilimsel datalar topladı.
Sefer sonucunda elde edilen datalardan kimileri, uzun soluklu devam eden, yıllara sair ölçüm ve örneklemelerle akademik yayına dönüşecek. Mikroplastik araştırmaları üzere kimi çalışmalar ise bir yıllık bir müddette memleketler arası akademik yayın olarak literatürü kazandırılacak.
Tıp tabipleri da heyette
Sefer heyeti, 68 derece güney enlemindeki süreksiz Türk Bilim Kampı’nın bulunduğu Horseshoe Adası’nda, ana teması “İklim Değişikliği ve İnsan Tesirinin Kutup Bölgeleri Üzerindeki Yarattığı Farklılıklar “ olan 18 proje üzerinde çalıştı. Heyette, yer ve hayat bilimleri, fiziki ve toplumsal bilimler hususlarındaki projelerde iki başka branştan tıp hekimi da yer aldı. Sefer iştirakçisi tabipler, araştırma projelerini yürütürken sefer takımına hem alanda hem de gemide sıhhat dayanağı de verdi.
Türkiye, Beyaz Kıta’da bilim diplomasisi başlattı
Deniz suyu ve canlı örneklemeleri, mikro canlı üzere birçok örnek alıp ölçüm yapan Türk araştırmacılar, bilim diplomasisi manasında kıymetli ziyaretlerde bulundu.
Dünyanın en soğuk, rüzgarlı ve kurak kıtasında 30 ülkeye ilişkin 100’e yakın bilimsel araştırma üssü bulunuyor. Sefer heyeti, Escudero (Şili), Bellingshausen (Rusya), Comandante Ferraz (Brezilya), Arctowski (Polonya), Carlini (Arjantin ) Artigas (Uruguay), St. Kliment Ohridski (Bulgaristan) ve Maldonado (Ekvador) istasyonlarını ziyaret etti.
Türkiye Cumhuriyeti Santiago Büyükelçisi Gülcan Akoğuz da Arjantin, Brezilya, Polonya ve Şili’ye ilişkin üs ziyaretlerinde takıma eşlik etti. Bilim istasyonlarında meslektaşlarıyla bir ortaya gelen Türk bilim heyeti, ortak bilimsel çalışma imkanlarını değerlendirirken, Türkiye’nin kıtada kalıcı hale gelmesi maksadını da güçlendirdi.
14 bin kilometrelik seyahatte 22 bilim insanı
Türk bilim insanları, İstanbul’dan başlayan 14 bin kilometrelik seyahatte 80 metrelik Şili bayraklı “Betanzos” isimli araştırma gemisi ile süreksiz Türk Bilim Kampı’nın bulunduğu Horseshoe Adası’na geçti. 34 gün süren seferde 13 farklı kurumdan 19 Türk araştırmacı, 2 Ekvadorlu ve 1 Kolombiyalı araştırmacı vazife yaptı. Seferde takıma 21 gemi çalışanı eşlik etti.
Ekipte TÜBİTAK, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, Harita Genel Müdürlüğü, Meteoroloji Genel Müdürlüğü, araştırma enstitüleri ve üniversitelerden araştırmacılar yer aldı. Sefer boyunca, 48 saat ve 33 bin kilometre uçak, 2 bin 500 kilometre gemi seyahati yapıldı, 200 saat bot operasyonu gerçekleştirildi.
Bayrağımız dalgalanıyor
Açıklamada, görüşlerine yer verilen, 7. Ulusal Antarktika Bilim Seferi Koordinatörü Prof. Dr. Burcu Özsoy, sefer sırasında Türkiye’de büyük bir sarsıntı felaketi yaşandığını anımsatarak, şu sözleri kullandı:
“Felaket, sahiden canlarımızı yaktı. Bu ıstırapla burada kentlerimize yetişmeye çalışırken bir anda da Antarktika’ya gitmiş takımımız canla başla bilimsel çalışmalarını muvaffakiyetle tamamladılar. Bu bizim için natürel ki çok kıymetli. Bu, bilim diplomasisi demek, Türkiye Cumhuriyeti’nin bayrağının Antarktika’da dalgalanması demek.”
“Elde edilecek datalar literatüre çok büyük katkı sağlayacak”
Antarktika’da bilimsel dataların toplanmasının çok pahalı olduğuna işaret eden Prof. Dr. Özsoy şunları söyledi:
“Şu an Antarktika’da sismik ve meteoroloji ekipmanımız var. Uydularla Pozisyon Belirleme Sistemleri (GNSS) ekipmanımız var. Bu ekipmanlarla dalgaların, gelgitlerin ve buzulların ölçümünü yapılabiliyoruz. Buradan elde edilecek datalar literatüre çok büyük katkı sağlayacak.”
Özsoy, bu çalışmalar sayesinde Antarktika Muahedeler Sistemi’nde danışman ülke statüsüne geçmek istediklerini bildirdi.
Kanser ve alzheimer tedavisi
“Yine bu göllerin tabanın haritalanması, fizikî parametrenin belirlenmesi ve şu anki durumların anlaşılması ilgili çalışmalarda bu yıl prestijiyle hızlanmış oldu. Bu gölleri her yıl takip ederek ve korunma altında olmasını sağlayarak içinde bulunan endemik cinslerin geleceğe kalmasını sağlayacağız.”
Oktar, Antarktika’da bulundukları müddette kimi değişikliklere şahit olmaya başladıklarını vurgulayarak, şunları kaydetti:
“Bunların bir kısmı adadaki buzulların eriyerek incelmesi ve azalması. Öteki tarafta ise bu buzulların denize taşıdığı besin hususlarıyla bir arada kampımızın bulunduğu Lystad Körfezi’ndeki alg ve başka canlıların artması. Bunlar bizler için doğal ki korkutucu haberler olarak karşımıza çıkıyor.”
“Söz sahibi olmamızı sağlayacak”
TÜBİTAK MAM Kutup Araştırmaları Enstitüsü Müdür Yardımcısı Doç. Dr. Hasan Hakan Yavaşoğlu da yer bilimleri, fiziki bilimler ve canlı bilimleri alanlarında birçok projenin alanda çalışıldığını anlatarak, “Bu çalışmaların sonunda üretilecek olan kaliteli bilimsel sonuçlar, ülkemizin o bölgede kelam sahibi olmasını kanıtlayan ögeler olacak.” açıklamasını yaptı.
